SD - 2016 Sağlıklı bir kalpte, yaşam boyu devam eden kalp atımları kalpteki bir merkez (sinüs düğümü) yönetilip, kalp odacıkları arasında belli bir elektriksel aktivasyon düzeniyle sağlanmaktadır. Kalp atımlarının normalden daha yavaş (bradikardi) veya hızlı (taşikardi) olması, düzensiz olması, olağan dışı yerlerden uyarı çıkması (ekstrasistoller veya taşikardi) gibi durumlar  ritm bozukluğu (aritmi veya disritmi) olarak adlandırılmaktadır.  Ritm bozuklukları, hiç şikayete yol açmayabileceği gibi, bazen hayatı tehdit arz etmeyen ancak şikayetlere sebep olan durumlar şekilde görülebilir. Ancak seyrek de olsa, hayatı tehdit edici sorunlarla veya daha da önemlisi ani ölümle belirti verebilir.  Ritm Bozuklukları Nasıl Oluşur? Kalbin idare merkezindeki (sinüs düğümü) sorunlar veya ileti yollarındaki kesintiler nedeniyle kalp hızı olması gerekenden daha az olur. Bu durum bradikardi olarak isimlendirilir. Örnek hastalıklar:      *  Hasta sinüs sendromu (sinüs düğüm hastalığı)     *  Atriyoventriküler (AV) bloklar Bazı durumlarda kalpte olmaması gereken yerlerde elektriksel uyarılar çıkarak kalp ritminde düzensizliklere (ektrasistoller veya erken vurular) sebep olur. Bu düzensizlikler yakınmalara sebep olur. Normal dışı odaklardan çıkan uyarılar süreklilik kazanırsa, o süre zarfında kalp ritmi normal düzenden çıkıp odak tarafından hızı bir şekilde uyarılır. Bu durum, uyarının çıktığı yere göre atriyal, supraventriküler veya ventriküler taşikardi olarak adlandırılır. Örnek hastalıklar:     *  Atriyal / ventriküler ekstrasistoller     *  Atriyal taşikardi     *  Atriyal fibrilasyon     *  Ventriküler taşikardi Bir kısım hastada ise, kalpte doğuştan ya da kalp krizi, kalp yetersizliği, kalp damar hastalığının bir sonucu olarak normal ileti sisteminin yanında bağlantılı fazladan bir ileti yolu vardır. İki farklı yol arasında oluşan kısa devre benzeri bir olay, kalp hızında aniden artışa (taşikardi) sebep olabilir. Örnek hastalıklar:      *  Atriyoventriküler nodal reentran taşikardi (AVNRT)      *  Wolf Parkinson White (WPW) Hastalığı      *  Atriyoventriküler reentran taşikardi (AVRT)      *  Atriyal taşikardi      *  Atriyal flutter      *  Ventriküler taşikardi Ritm Bozukluğu Kimlerde Görülür? Ritm bozukluğu kişide hiçbir hastalık olmadan meydana gelebilir. Ancak sık görülen ritm bozukluklarının kabaca 3 ana sebebi vardır. Birincisi, doğuştan olan fazla elektriksel ileti yollarına bağlı hastalıklar ki, bunlara en tipik örnek WPW hastalığı ve AVNRT’dir. (SVT veya PAT hastalığı olarak bilinir) Diğer ana sebeplerden biri, ritm bozukluğu kaynağı olan kulakçık ve karıncıklarda kalp veya akciğer hastalıkları nedeniyle genişleme yada ritm bozukluğu ile ilgili alt yapının oluşmasıdır. Hipertansiyon, kalp kapak hastalığı, diyabet, kalp ameliyatı, kalp yetersizliği, akciğer hastalığı, kalp damar hastalığı ve zehirli guatr (hipertroidi) olan kişilerde, kalp odacıklarında büyüme veya ritm bozukluğu odakları oluşması sebebiyle ritm ile ilgili sorunlar oluşabilir. Brugada hastalığı, uzun QT sendromları ve hipertrofik kardiyomiyopati (hipertrofik KMP) gibi bazı hastalıklar ise genler yoluyla (genetik) kişileri etkiler. Bu hastalıklar, ailede erken yaşta ani ölüm veya ritm bozukluğu ile seyredebilmektedirler. Bu nedenle, yakın akrabalarda genç yaşta veya erken ani ölüm varlığında ritm bozukluğu düşünülmelidir. Ritm Bozukluklarının Belirtileri Ritm bozukları, sorunun türüne göre şikayetlere yol açabilir veya hastalık tamamen sesssiz olabilir. Birçok hastada ana belirti çarpıntı yakınmasıdır. Çarpıntının özellikleri de, yine sorunun türüne göre değişebilmektedir. Bir çok hastada çarpıntı aniden başlar, sorunun türüne göre kısa süreli veya uzun süreli olabilir. Çarpıntısı olan kişilerde en büyük sorun, yaşanılan yakınmaların bir kısmının hastalık veya ritm bozukluğu olmaksızın normal kişilerde de görülebilmesidir. Tamamen fizyolojik olabilecek çarpıntı yakınmasının ritm bozukluğuna ait belirtilerden ayırt edilebilmesi için dikkatli bir değerlendirme yapılması gerekebilir. Özellikle kalp hastalığı olan, çarpıntıyla beraber bayılma olan ve ailede erken yaşta ani ölüm olan kişilerdeki çarpıntı yakınması dikkate alınmalı ve tam bir değerlendirme yapılmalıdır. Ritm bozuluğu ile ilişkili diğer ana belirtilerden biri bayılma veya baş dönmesi’dir. Özellikle ritm sorunu ile ilişkili olan bayılmalarda çarpıntı eşlik edebilir. Özellikle kalp rahatsızlığı olan, ailede erken yaşta ani ölüm olan kişilerde çarpıntıyla beraber yada yalnızca bayılma olması, tehlikeli bir ritm sorununu düşündürmelidir. Ritm bozukluğu potansiyeli olan kişilerde bazen ilk belirti ani ölüm olabilir. Yukarıda belirtildiği gibi, kalp rahatsızlığı olan ve ailede erken yaşta ani ölüm olan kişiler özellikle ani ölüm riski taşırlar. Ritm Bozukluğu Tanısında Kullanılan Testler Kalbin elektriksel aktivitesi elektrokardiyografi (EKG) ile kaydedilmektedir. Elektriksel aktivitedeki bozulmalar yani ritm bozuklukları EKG ile kendini gösterir. Bu nedenle, ritm bozukluğu olan bir hastada en değerli teşhis metodu ritm bozukluğu ile ilgili şikayet anında EKG kaydının alınmasıdır. Bu, özellikle başvuru esnasında yakınması devam eden yada ritm bozukluğu sürekli olan durumlarda mümkünken, şikayetleri gelip geçici yani atak şeklinde olan hastalarda her zaman EKG ile ritm bozukluğu yakalanamayabilir.  EKG ile tespit edilemeyen ya da şikayete yol açmayan ritm bozukluğunun takip ve tanısında kullanılan önemli bir test aracı Holter EKG olarak bilinen, hasta tarafından 24 saat süreyle taşınıp bu esnasda sürekli ritm kaydı yapan cihazlardır. Bu cihazlar 24-48 saat süreyle kayıt yaptıkları için ancak bu süre içinde şikayetleri tekrarlayan kişilerde tanı değeri vardır. EKG veya Holter kaydı ile ritm bozukluğu tespit edilemeyen durumlarda kullanılan testlerden biri olay kaydedicilerdir (event recorder). Olay kaydedici cihazların bir türü, hastaya bağlanıp ortalama 1 hafta hasta tarafından taşınır. Bu süre zarfında hastada yakınma olması halinde, hasta tarafından kayıt aktif hale getirilir. Bu test özellikle, birkaç günde bir gelen atakları olan, Holter kaydı veya EKG ile yakalanamayan ritm bozukluğu durumlarında kullanılır. Olay kaydedici cihazların ikinci bir türü, ufak bir cerrahi işlemle cilt altına yerleştirilen ve 3 yıla kadar ritm bozukluğu halinde kayıt alıp dışardan bir sistem tarafından analiz edilen yerleştirilebilir cihazlardır (loop recorder). Bu cihazlar çok seyrek yakınması olan kişilerde tercih edilirler. Ritm bozukluğu bilinen hastalarda, hastalığın özelliklerini öğrenip hangi yöntemle tedavi edileceğini belirlemek amacıyla ya da şikayetleri olup diğer tetkiklerle ritm bozukluğu tespit edilemeyen kişilerde tanı koymak amacıyla yapılan test elektrofizyolojik çalışma (EFÇ / EPS) olarak isimlendirilmektedir. Elektrofizyolojik çalışma, koroner anjiyografiye benzer şekilde, kasık toplar damarı yoluyla yapılan girişimsel bir işlemdir. Hastalığın adını ve özelliklerini belirleyip, çoğu zaman aynı seansta ablasyon ile kalıcı tedaviyi mümkün kılar. (Ayrıntılar....) Ritm Bozuklukları Nasıl Tedavi Edilir? Ritm bozukluklarının tedavisi hastalığın türü, oluş özellikleri, hastalarda yol açtığı yakınma veya sonuçlar, aile öyküsü ve eşlik eden diğer hastalıkların durumuna göre değişebilmektedir. Ritm bozukluğu ile ilişkili sorun bayılma, baş dönmesi veya eforla ilişkili yakınmalara neden olan nabız düşüklüğü ise (bradikardi), önce nabız düşüklüğüne sebep olabilecek ilaç gibi nedenler düzeltilir. Eğer nabız düşüklüğüne neden olan faktör yok ya da düzeltilmesine rağmen yakınmalar devam ediyorsa ritm bozukluğu kalp pili ile tedavi edilir. Ekstrasistollerin tedavisi biraz zorluk gösterebilmektedir. Özellikle ek kalp hastalığı (kalp yetersizliği, koroner kalp hastalığı) olmayan kişilerde olan erken vuru veya ekstrasistoller ancak çok yakınmaya sebep oluyorsa tedavi gerektirir. Bu tür durumlarda hastaya ait faktörler veya tedaviye yanıt durumuna göre değişen farklı tür ilaçlar gerekebilir. Taşikardilerdeki tedavi ritm bozukluğunun tipine göre değişir. Ataklar şeklinde seyreden supraventriküler taşikardilerin bir kısmında (SVT, PAT, WPW Sendromu vs..) doğuştan olan fazladan ileti yolu ablasyon yöntemiyle kalıcı olarak tedavi edilebilir. Ventriküler taşikardi olarak isimlendirilen ritm bozukluğu ise ilaç tedavisi, ablasyon veya ICD (defibrilatör) ile tedavi edilmektedir. Tedavi seçeneklerinden hangisinin yapılacağı, kişi ve aileye ait özellikler, ritm bozukluğunun yol açtığı sorunlar ve ritm bozukluğuna yol açan kalp hastalığına bağlı olarak değişebilmektedir. Ritm Bozuklukları